ورود به سایت

ازبست و سلامت انسان


-2 انواع آزبست

Ø      کریزوتایل: (آزبست سفید) خطر کمتري دارد و 95 درصد مصرف جهاني اين ماده را تشكيل مي دهد.

Ø      آموزیت: آزبست قهوه اي كه كاربرد زيادي ندارد.

Ø      کروسیدولیت: آزبست آبی كه بسيار خطرناك مي باشد.

دیگر موارد:

§         ترمولیت

§         اکتینولیت

§         آنتوفیلیت

>  بايد دانست كه ممكن است هريك از اين انواع به نوع ديگر آلوده باشد مثلاً ممكن است الياف نوع كريزوتايل به نوع كروسيدوليت آلوده باشد و در نتيجه خطر آن را به مراتب افزايش دهد.

1-3 کاربردهای آزبست

کاربرد در صنعت:

  • عامل افزایش مقاومت سیمان در لوله‌های سیمانی و قطعات پوششی سقفی.
  • عامل افزایش دهنده نقطه اشتعال در منسوجات و محصولات کاغذی.
  • عامل افزایش مقاوت لنت‌های ترمز و کلاچ در برابر سایش.

در کشورهای در حال توسعه، به طور گسترده‌ای از لوله‌های آزبست سیمان استفاده می‌شود، بطوری که ۳۰ درصد لوله‌های انتقال رسانی آب شهری در هندوستان را شامل می‌شود و ۱۹ درصد از شبکه آبرسانی کانادا نیز از جنس آزبست سیمان است.

 

1-4 مهم ترين كاربردهاي آزبست در ايران

در ايران نيز همانند بسياري از كشورهاي ديگر آزبست استفاده هاي فراواني دارد كه از جمله مهم ترين آن استفاده در صنايع آزبست سيمان مثل صنايع ورقه هاي موجدار، ساخت لوله هاي آزبستي، كاشي آزبستي و... مي باشد. آزبست همچنين در توليد انواع لنت ترمز و ديسك كلاچ خودروها و ماشين هاي صنعتي كاربرد دارد.

همچنين ممكن است در بسياري از صنايع از آزبست به عنوان ماده جنبي فرايند استفاده شود كه از جمله آنها استفاده از آن به عنوان عايق كوره ها،‌لوله هاي گرم و ماده پركننده، كاغذهاي آزبستي و... باشد. در برخي از صنايع ممكن است از لباس هاي و پارچه هاي آزبستي نيز استفاده شود.

1-5 آزبست و سلامت انسان

الیاف آزبست می‌تواند به ذرات بسیار ریز و غیرقابل رویتی تبدیل شود. این ذرات نامرئی که قطر آن‌ها کمتر از ۰٫۵ میکرون است، در هنگام تنفس به اعماق شش نفوذ می‌کنند و برای همیشه در آن جا می‌مانند. با گذشت زمان این ذرات بر اثر تحریکات مداوم خود می‌توانند سبب بیماری‌های آزبستوسیس[1]، سرطان ریه و یا بیماری مزوتلیوما[2] شوند که همه آن‌ها در نهایت به مرگ منتهی می‌شوند.[۱]

بیماری‌های ناشی از استنشاق آزبست:

با توجه به اینکه آزبست به تنهایی عامل بیش از 50 درصد از سرطان های شغلی در سراسر دنیاست، کشورهای توسعه یافته بیش از پیش مصمم شدند تا مصرف این ماده را منع کرده و مشغول چاره جویی برای حل مشکل آزبست مصرف شده در کشورهایشان طی سال های گذشته شوند.

در همین زمان کشورهای در حال توسعه که به صنعت به عنوان بستری جهت پیشرفت کشورشان نگاه می کردند در حال رشد اقتصادی و گسترش صنایع خود بودند. در برخی از این کشورها که عمدتاً در آسیا قرار دارند، آزبست توجه اهالی صنعت را به خود جلب کرد آنچنان که که عوارض و اثرات آن بر روی سلامتی انسان ها مورد بی توجهی قرار گرفت. امروزه در حالی که اروپا با عوارض ناشی از مصرف آزبست طی 30 تا 50 سال گذشته دست به گریبان است آسیا هر ساله بر مصرف این ماده می افزاید.

 

 

 1-6 مهم ترين فراورده هاي آزبست

الف- محصولات آزبست  سیمان:

شامل لوله‌های آزبست سیمانی، ناودانی، صفحات ایرانیت، ديوارهاي پيش ساخته گچي و توفال هاي سقف، پوشش هاي سيماني، برخي کاشی ها مثل كاشي كف هاي آسفالتي و كاشي كف هاي وينيلي، پلاستر هاي ضد صوت و پوشش هاي دكوري يا سقف.

مواد مالشی و اصطكاكي:

صفحه کلاچ، لنت ترمز، انواع واشر، پانل هاي تجهيزات آسانسور، كفشك هاي ترمز آسانسور و بالابر و...

پ- جامه هاي نسوز:

 لباس، جلیقه، نمدها، هود هاي ازمايشگاهي، دستكش هاي آزمايشگاهي، پتوهاي آتش نشاني، پرده هاي ضد آتش و دیگر مواد نسوز.

ت-ماده پرکننده و عايق:  

عايق آزبست افشانه شده، تركيبات درزگير نواري شكل و كاغذهاي آزبستي(عايق لوله و...)، مواد كاغذي ضدحرارت، مواد درزگير ضد حرارت، عايق هاي ضد حرارت، عايق هاي ضد آتش، در هاي ضد آتش، تركيبات اتصال دهنده، مواد چسبنده، تركيبات بتونه، عايق هاي الكتريكي، عايق هاي سيستم تهويه مطبوع، عايق هاي ديگ بخار، مواد پارچه اي درزگير مجاري، عايق برج هاي خنك سازي، مجاري الكتريكي و  گرمايي، لباس هاي عايق الكتريسيته.

ث-ساير:

برخي رنگهاي شیمیایی،  پلاستیک و...

1-7 آزبست و محیط زیست

الیاف آزبست توسط استخراج از معدن، ارّه‌کشی، عملیات تخریب ساختمان‌هایی که در عایق‌سازی آنها از آزبست استفاده شده، و بطور کلی تخریب هر فرآورده آزبست دار به محیط زیست وارد می‌شوند. در شهرهای بزرگ یکی از مهم‌ترین راه‌های ورود آزبست به هوا از طریق لنت ترمز و کلاچ خودرو است.

از دید تولید کنندگان محصولات آزبست، از آنجا که صنعت آزبست، نیاز به انرژی کمتری در مقایسه با محصولات جایگزین که از پتروشیمی و استخراج فلزات بدست می‌آید دارد، دوستدار محیط زیست است.

آزبست در طبیعت وجود دارد و می‌تواند وارد آب‌ها شود، مدارک علمی موجود بیانگر این واقعیت است که با وجود اینکه آزبست در شبکه آبرسانی وجود دارد، مخاطرات بهداشتی از آن مشاهده نمی‌شود و بررسی‌ها نشانگر آن هستند که میزان آزبست موجود در آب آشامیدنی از نظر سلامتی زیان‌آور نیست. با اين حال در بسياري از كشورها شاخص هاي تعداد فيبر موجود در آب براي پايش ميزان آزبست موجود در آب وجود دارد.

 

1-8 ممنوعیت استفاده از آزبست

مصرف آزبست از حدود سال ۱۹۸۰ میلادی در کشورهای صنعتی جهان به شدّت کاهش پیدا کرده‌است. این در حالی است که در بسیاری از کشورهای در حال توسعه مصرف آن در حال افزایش است.

در سال ۱۹۹۶ نخست وزیر فرانسه، فرمانی مبنی بر ممنوعیت استفاده از آزبست صادر کرد. این فرمان شش ماده‌ای مقرر کرده بود که استفاده از آزبست در کلیه محصولات تا سال ۲۰۰۱ محدود و سپس بطور کامل قطع گردد تا از آلودگی زیست محیطی ناشی آزبست جلوگیری گردد.

به‌طور کلی اروپاییان معتقدند که آزبست سمی است و اثرات مخرب آن کاملاً شناسایی شده‌است ولی کانادایی‌ها اعتقاد دارند که به صورت کنترل شده و با احتیاط می‌توان از آن استفاده کرد. از این درگیری تحت عنوان "جنگ آزبست" یاد شده‌است. روسیه، چین و کانادا ۶۵ درصد تولید آزبست جهان را در اختیار دارند و کانادایی‌ها در حال گسترش فعالیت‌های خود هستند.

بر طبق مصوبه شورای عالی حفاظت محیط زیست در دوم مرداد ۱۳۷۹، مصرف آزبست در ایران از اول مرداد ۱۳۸۶ ممنوع شده‌است. در تبصره این مصوبه آمده ‌است که در صورتی که پس از ۴۴ سال محرز شود که برای تولید لوله‌های آزبست سیمانی از نظر فنی، اقتصادی و زیست محیطی جایگزین مناسبی برای آزبست یافت نشده‌است، این تصمیم در مورد لوله‌های آزبست سیمانی قابل تجدید نظر خواهد بود.

ايران نیز در سال 1993 به كنوانسيون روتردام پيوسته است كه كشورهاي عضو آن تعهّد كرده اند تا در خصوص تجارت و حمل و نقل و مصرف برخي از مواد شيميايي خطرناك اقدامات ايمني خاصي را انجام دهند. البته تمامي انواع آزبست به جز كريزوتايل مشمول مواد شيميايي اين كنوانسيون هستند.



[1] Asbestosis

[2] Mesothelioma

1804 بازدید






لطفا جهت ثبت نظر در سایت عضو شوید
در صورت عضو بودن لطفا به به سایت وارد شوید